Zowel de PRE als de Lusitano zijn Iberische rassen met een rijke geschiedenis. Maar er zijn ook belangrijke verschillen. Welk ras past het beste bij jou als ruiter?
Wie een Iberisch paard zoekt, komt al snel twee rassen tegen: de PRE (Pura Raza Española) uit Spanje en de Lusitano uit Portugal. Ze lijken op elkaar, delen dezelfde voorouders en worden in Nederland regelmatig door elkaar gehaald. Toch verschillen ze in bouw, karakter en stamboek, en die verschillen bepalen welk paard bij u past. In dit artikel zetten we ze naast elkaar, inclusief de vragen die ons het vaakst gesteld worden.
De gemeenschappelijke roots van PRE en Lusitano
Zowel de PRE als de Lusitano stamt af van het Iberische paard dat al in de oudheid op het Iberisch schiereiland leefde. Eeuwenlang was er in feite één Spaans-Portugees paard: fokkers aan beide kanten van de grens gebruikten dezelfde bloedlijnen en de dieren werden door elkaar gefokt. Pas in de twintigste eeuw gingen de wegen uiteen. Spanje opende in 1912 een eigen stamboek voor het Spaanse paard, dat later onder de ANCCE kwam. Portugal richtte in 1967 de APSL op en registreert sindsdien de Lusitano als zelfstandig ras. Sinds die splitsing zijn de twee rassen elk hun eigen richting in gefokt.
Uiterlijk: waar ziet u het verschil?
Op het eerste oog lijken beide rassen sterk op elkaar: een compact, gespierd paard met een gebogen hals, volle manen en staart en een verzamelde manier van bewegen. Wie beter kijkt, ziet verschillen. De PRE heeft een recht tot licht subconvex profiel, een harmonische, wat rondere bouw en lichte, uitdrukkingsvolle gangen. De Lusitano heeft een duidelijker convex profiel (een licht gebogen neuslijn), een compactere bouw met een sterke achterhand en krachtigere, meer opwaartse gangen.
De stokmaat ligt bij beide rassen meestal tussen 155 en 165 centimeter, waarbij de PRE gemiddeld iets groter uitvalt. In kleur overheerst bij de PRE de schimmel, gevolgd door bruin en zwart. Bij de Lusitano ziet u naast schimmel en bruin ook geregeld isabel, palomino en valk, kleuren die bij de PRE zeldzamer zijn.
Wat is het karakter van een Lusitano?
De Lusitano is een moedig, alert en werkwillig paard. Hij is van oorsprong gefokt voor het stierenvechten te paard en voor het werk met vee, en dat vraagt om een paard dat snel reageert, wendbaar is en niet terugdeinst. Dat temperament maakt hem geliefd in de working equitation en de klassieke rijkunst, maar het betekent ook dat hij meer van zijn ruiter vraagt: rust, duidelijkheid en ervaring. In goede handen is een Lusitano buitengewoon fijngevoelig en betrouwbaar; in onervaren handen kan zijn reactiesnelheid als nervositeit overkomen.
Wat is het karakter van een PRE?
De PRE staat bekend om een vriendelijk, meegaand en stabiel karakter. Het is een paard dat contact zoekt met zijn ruiter, snel leert en zelden schrikachtig reageert. Hij is gevoelig voor fijne hulpen zonder heet te worden, en juist die combinatie maakt hem geschikt voor een breed publiek: van recreatieruiters tot dressuurruiters op hoog niveau. In onze eigen stal omschrijven we de paarden die wij selecteren als paarden die nergens van opkijken en waar u direct mee op pad kunt.
Waar staan Lusitano's om bekend?
Drie dingen. De Portugese traditie van het stierenvechten te paard, waarin de ruiter het paard tot vlak bij de stier stuurt en het paard zijn moed en wendbaarheid toont. De working equitation, een discipline die uit het Iberische veewerk is voortgekomen en waarin de Lusitano al jaren de toon zet. En de klassieke rijkunst, met de Portugese rijschool (Escola Portuguesa de Arte Equestre) als bekendste uithangbord. Daarnaast is de Lusitano de laatste decennia doorgebroken in de internationale dressuur, tot en met de Grand Prix.
Gangen en discipline: welk ras past bij welke ruiter?
De PRE beweegt licht en cadansrijk, met van nature veel verzameling en een groot vermogen om te leren. Daardoor komen oefeningen die bij andere rassen jaren kosten, zoals de piaffe en de passage, vaak sneller. Kies de PRE als u recreatief rijdt of wedstrijd rijdt tot en met Z2, graag werkt aan grondwerk en klassieke dressuur, een paard wilt dat door meerdere personen bereden kan worden, of rust en verbinding belangrijker vindt dan vuur.
De Lusitano beweegt met meer kracht en stuwing vanuit de achterhand, wat hem uitstekend maakt voor het hoge werk. Kies de Lusitano als u hoge ambities heeft in de Grand Prix, working equitation wilt rijden, ervaring heeft met pittiger paarden, of affiniteit heeft met de Portugese rijtraditie.
Stamboek en papieren: ANCCE tegenover APSL
Het belangrijkste formele verschil zit in het stamboek. Een PRE is alleen een PRE met een paspoort van de ANCCE, de Spaanse rasvereniging in Jerez de la Frontera. Een Lusitano is alleen een Lusitano met registratie bij de APSL in Portugal. De twee stamboeken zijn gesloten voor elkaar: een kruising tussen een PRE en een Lusitano kan in geen van beide worden ingeschreven en is dus officieel geen van beide, hoe mooi het paard ook is. Controleer bij aankoop altijd het paspoort, het chipnummer en de volledige afstamming over meerdere generaties. Hoe dat bij de PRE werkt, leest u in ons artikel over het verschil tussen een PRE en een Andalusiër.
Wat kost een Lusitano of een PRE?
Bij beide rassen bepalen dezelfde factoren de prijs: leeftijd, opleiding, afstamming, karakter, gezondheid en het niveau waarop het paard is uitgebracht. Een jong, onbereden paard met een gewone afstamming kost een fractie van een opgeleid paard met een bewezen bloedlijn. Bij NL Stables liggen de vraagprijzen van onze PRE's doorgaans tussen 25.000 en 75.000 euro; de bovenkant van die bandbreedte is voor paarden die op wedstrijdniveau presteren of een uitzonderlijke afstamming hebben. Voor de Lusitano geldt een vergelijkbare opbouw. Reken naast de aankoopprijs op keuring, transport en de kosten van de invoer uit Spanje of Portugal; hoe dat werkt leest u in paard kopen in Spanje: kosten en procedure.
Is een Lusitano geschikt voor beginners?
Een goed opgeleide Lusitano met een rustig karakter kan prima voor een beginnende ruiter zijn, maar het ras als geheel vraagt meer ervaring dan de PRE. Zijn reactiesnelheid en moed zijn kwaliteiten voor de gevorderde ruiter en een uitdaging voor wie nog zoekt naar balans en rust in het zadel. Wie als beginner of recreant een Iberisch paard zoekt, is met een PRE meestal beter af. Lees ook of een PRE geschikt is voor beginners en recreanten.
Spaanse paardenrassen: meer dan PRE en Lusitano
Wie zoekt op Spaans paard komt uiteenlopende namen tegen. De Andalusiër is geen apart ras maar een volksnaam voor het Spaanse paard; alleen een paard met ANCCE-papieren is officieel een PRE. De Hispano-Árabe is een erkende kruising van PRE en Arabier, atletischer en lichter gebouwd. De Pura Raza Menorquina is het zwarte paard van Menorca, bekend van de feesten waar het op de achterbenen door de menigte loopt. En de Lusitano is, hoewel hij vaak in één adem met de Spaanse rassen wordt genoemd, een Portugees ras met een eigen stamboek.
Kan ik bij NL Stables een Lusitano kopen?
Nee. NL Stables is gespecialiseerd in de PRE en verkoopt uitsluitend paarden met ANCCE-papieren, persoonlijk geselecteerd bij fokkers in Spanje en vóór verkoop klinisch en radiologisch gekeurd. Niet omdat de Lusitano minder zou zijn, maar omdat wij geloven dat de PRE voor de meeste ruiters in Nederland de beste match is: het karakter is toegankelijker, de gangen zijn royaal en de verbinding met de ruiter is ongeëvenaard. Twijfelt u tussen beide rassen, dan denken we graag met u mee. Lees hoe een PRE-paard kopen bij ons werkt, of bekijk ons aanbod van PRE-paarden te koop.
Veelgestelde vraag
Wat is het verschil tussen een PRE-paard en een Andalusiër?